Content area
Cocamidopropyl betaine (CAPB) and coconut diethanolamide (CDEA), which are manufactured from coconut oil, are widely used as chemical substances with surfactant property in shampoo, liquid soap and skin cleaners. Allergic contact dermatitis (ACD) may occur against these substances, especially cocamidopropyl betaine. ACD developing against these two substances is rarely seen in the literature. Here, we report the case of a patient with ACD caused by CABP and CDEA who presented with complaints of redness, peeling and cracking of the hands. [PUBLICATION ABSTRACT]
Özet
Kokamidopropil betain (CAPB) ve kokonat dietanolamid, hindistan cevizi yagindan elde edilen, sürfaktan özelliginde olup §ampuan, sivi sabun ve deri temizleyicilerinde yaygin olarak kullanilan kimyasal maddelerdir. Bu maddelerden özellikle CAPB'e kar§i alerjik kontakt dermatit (AKD) geli§ebilmektedir. iki maddeye kar§i gelten AKD olgusu literatürde az sayida bulunmaktadir. Burada ellerde kizariklik, soyulma, çatlama §ikayetleri ile ba§vuran ve kokamidopropil betain ve kokonat dietanolamid bagli allerjik kontakt dermatit tanisi konulan olgu sunulmu§tur. (Türkderm 2013; 47: 180-2)
Anahtar Kelimeler: Kokamidopropil betain, kokonat dietanolamid, allerjik kontakt dermatit
Summary
Cocamidopropyl betaine (CAPB) and coconut diethanolamide (CDEA), which are manufactured from coconut oil, are widely used as chemical substances with surfactant property in shampoo, liquid soap and skin cleaners. Allergic contact dermatitis (ACD) may occur against these substances, especially cocamidopropyl betaine. ACD developing against these two substances is rarely seen in the literature. Here, we report the case of a patient with ACD caused by CABP and CDEA who presented with complaints of redness, peeling and cracking of the hands. (Turkderm 2013; 47: 180-2)
Key Words: Cocamidopropyl betaine, coconut diethanolamid, allergic contact dermatitis
Giris
Kokamidopropil betain (CAPB) ve kokonat dietanolamid (CDEA); hindistan cevizi yagindan elde edilirler. Bunlar surfaktan özelliginde olup sampuan, sivi sabun, koruyucu krem ve deri temizleyicileri gibi kozmetik ürünlerde yaygin olarak kullanilan kimyasal maddelerdir. Bu maddeleri içeren ürünler kuaförler tarafindan sik olarak kullanilmaktadir. Bu maddelerden özellikle CAPB'e karsi alerjik kontakt dermatit (AKD) gelisebilmektedir1,2. CDEA genellikle diger alerjenlerle birlikte reaksiyona yol açarken CAPD ile birlikte reaksiyona yol açmasi nadirdir. Iki maddeye karsi gelisen AKD olgusu literatürde az sayida bulunmaktadir. Burada ellerde kizariklik, soyulma, çatlama sikayetleri ile basvuran ve CAPB ve CDEA'e bagli alerjik kontakt dermatit tanisi konulan olgu sunulmustur
Olgu
On yedi yasinda erkek hasta ellerde kizariklik, soyulma ve çatlama sikayetleri ile poliklinigimize basvurdu. Özgeçmisinde bayan kuaförü olarak çalisan olgu 18 ay önce saç boyalari ile temas sonrasinda agir astim atagi ile hastanemize yatirilma öyküsü vardi. Astimi kontrol altinda idi ve 7 aydir koruyucu tedavi almiyordu. Hastanin 2-3 aydir tekrar kuaförlüge basladigi ögrenildi. Son 2 haftadir sikayetleri vardi. Soygeçmisinde özellik yoktu. Fizik muayenesinde; her iki el parmaklarinda eritem, deskuamasyon, fissür ve hiperkeratoz mevcuttu (Resim 1). Diger sistem muayeneleri normaldi. Alerjik kontakt dermatit olarak degerlendirilen hastaya Avrupa standart seri ("bufexamac", "colophony", "cetylsterylalcohol", "cobalt chloride hexahydrate", "compositae mix", "d,bromodicyanobutane", "dispersions-mix blue", "epoxy resin", "formaldehyde", "fragrance mix II", "fragrance mix", "IPPD", "lyral", "mercapto mix", "2-mercaptobenzothiazole", "CMI/MI", "nickel sulfate hexahydrate", "4-tert-butylphenol formaldehyde resin", "potassium dichromate", "balsam of peru", "propolis", "paraban mix", "thiuram mix", "venice turpentine", "wool alcohols", bis-diethyldithiocarbamato-zinc (Brial Allergen?GmbH, D-Greven, Germany) ile yama testleri Allergeaze Patch test Chamber? kullanilarak yapildi. 3. gün degerlendirildiginde reaksiyon saptanmadi. Hastanin kuaförlükte kullandigi malzemeler istendi. Malzemelerin içerigi kontrol edildi. Bu malzemelerin içeriginde olan ve ünitemizde bulunan hazir ticari alerjenler kullanilarak benzoik asit, formik asit, kokamidopropil betain (%1), kokonat dietanolamidi (%0,5), propilen glikol, trietanolamin, etil alkol (Brial Allergen?GmbH, D-Greven, Germany) ile yama testleri Allergeaze Patch test Chamber? kullanilarak yapildi. Yama testleri 3. gün degerlendirildiginde kokamidopropil betain (%1), kokonat dietanolamidi, (%0,5) karsi 2 pozitif duyarlilik saptandi (Resim 2). Hastaya topikal kortikosteroid ve nemlendirici verildi. Hastanin bu maddeleri içeren ürünlerle temasi yasaklandi. Meslek degisimi önerildi. Dört hafta sonra hastanin lezyonlari kayboldu. Bir yillik izleminde alerjik kontakt dermatiti tekrarlamadi.
Tartisma
Kozmetik ürünler sik olarak kullanilmalarina ragmen, alerjik reaksiyonlarin görülme sikligi nispeten düsüktür. Avrupa ve Amerika Birlesik Devletleri (ABD)'nde yapilan çalismalarda genel popülasyonda kozmetik alerji sikligi %1'in altinda bulunmustur3,4. Bu siklik kisilerin hafif alerjik veya iritan reaksiyonlarda doktora gitmeyip, ürün kullanmayi birakmalari nedeniyle daha düsük olarak saptanmaktadir. Kozmetik ürün alerjileri kadinlarda daha sik görülmektedir. Kozmetiklere karsi mesleksel alerjik reaksiyonlar en sik kuaförlerde görülmekte ve meslekle iliskili en sik kaynak saç ürünleridir5. Iki yüz dokuz kuaför üzerinde Italya'da yapilan bir çalismada % 43,8'inde saç bakim serilerindeki bir veya daha fazla antijene karsi pozitif yama testi saptanmistir6. Kozmetik ürünlerle iliskili alerjik reaksiyonlara en sik koku ve koruyucu maddeler neden olmaktadir7. Warchaw ve arkadaslarinin5 yaptigi çalismada kadinlarin %59,4'ünde, erkeklerin %73,5'inde gözlenen reaksiyonlardan bu maddeler sorumlu olarak bulunmustur. Diger sik görülen kozmetik ürünlerle iliskili maddelerden biri de CAPB'dir. CAPB sampuan ve kozmetik ürünlerde bulunan surfaktan yapisindaki bir maddedir. Özellikle tip IV asiri duyarlilik reaksiyonlarina yol açmaktadir. Kadin ve erkeklerde kozmetiklerle iliskili en sik 10 allerjen arasinda yer almaktadir. Özellikle saç bakim ürünleri ve deri temizleyicileri ile ilgili reaksiyonlarda sik rastlanan bir allerjendir5. Kontakt duyarlilik gelistirme sikligi %3-%7,2 arasinda tahmin edilmektedir2. Olgularin %59'unda yüz, saçli deri ve boyunda dermatite yol açarken %12,7'sinde el dermatitine yol açar. El dermatiti genellikle kuaförlerde görülmektedir1. De Groot ve arkadaslarinin8 yaptigi çalismada 20 CAPB alerjili hastanin 8'inin kuaför oldugu saptanmis ve el dermatitli kuaförlerde %1'lik CAPB ile yama testinin rutin olarak yapilmasi önermislerdir. CAPB olusumunda ara ürünler olan dimetilaminopropilamin (DMAPA) ve kokamidopropil dimetilaminin (amidoamin veya kokamidoamin olarak da bilinen) asil alerjiden sorumlu ajanlar oldugu ileri sürülmüstür. Ispanya'da yapilan bir çalismada DMAPA'ya karsi duyarliligi olan 3 hastaya CAPB ile yama testlerinde duyarlilik saptanmamis. CAPB içeren süpheli ürünlere tekrar maruz birakildiginda ise hastalarin lezyonlar tekrarlamis. Bu nedenle CAPB alerjilerinden sorumlu ajanlarin DMAPA ve amidoamin oldugu öne sürülmüstür9.
Alerjik kontakt dermatitin tedavisinde temel ilke, sorumlu alerjenden kaçinilmasidir. Topikal ve oral steroidler kisa süreli semptomatik tedavide kullanilabilir. Hastamizin duyarli oldugu maddelerle temasi kesildikten sonra AKD'i iyilesti ve 1 yillik izlemde tekrarlamadi. Sonuç olarak, kontakt dermatitli hastalarda ayrintili öykü alinmasi (meslegi dahil), kullanilan maddelerin ögrenilmesi ve bunlarla yama testlerinin yapilmasi tanida önemlidir.
Kaynaklar
1. Reitschel RL, Fowler JF: Fisher's contact dermatitis. 6'inci Baski. Hamilton (ON), BC Decker Inc, 2008;266-318.
2. Jacob SE, Amini S: Cocamidopropyl betaine. Dermatitis 2008;19:157-60.
3. Romaguera C, Camarasa JM, Alomar A, Grimalt F: Patch tests with allergens related to cosmetics. Contact Dermatitis 1983;6:167-8.
4. Adams RM, Maibach HI: A five-year study of cosmetic reactions. J Am Acad Dermatol 1985;13:1062-9.
5. Warshaw EM, Buchholz HJ, Belsito DV, et al: Allergic patch test reactions associated with cosmetics: retrospective analysis of cross-sectional data from the North American Contact Dermatitis Group, 2001-2004. J Am Acad Dermatol 2009;60:23-38.
6. Iorizzo M, Parente G, Vincenzi C, Pazzaglia M, Tosti A: Allergic contact dermatitis in hairdressers: frequency and source of sensitisation. Eur J Dermatol 2002;12:179-82.
7. Penchalaiah K, Handa S, Lakshmi SB, Sharma VK, Kumar B: Sensitizers commonly causing allergic contact dermatitis from cosmetics. Contact Dermatitis 2000;43:311-3.
8. de Groot AC, van der Walle HB, Weyland JW: Contact allergy to cocamidopropyl betaine. Contact Dermatitis 1995;33:419-22.
9. Hervella M, Yanguas JI, Iglesias ME, et al: Contact allergy to 3 dimethylaminopropylamine and cocamidopropyl betaine. Actas Dermosifiliogr 2006;97:189-95.
10. Foti C, Bonamonte D, Mascolo G, et al: The role of 3-dimethylaminopropylamine and amidoamine in contact allergy to cocamidopropylbetaine. Contact Dermatitis 2003;48:194-8.
11. Li LF: A study of the sensitization rate to cocamidopropyl betaine in patients patch tested in a university hospital of Beijing. Contact Dermatitis 2008;58:24-7.
12. Brey NL, Fowler JF Jr: Relevance of positive patch-test reactions to cocamidopropyl betaine and amidoamine. Dermatitis 2004;15:7-9.
13. Pinola A, Estlander T, Jolanki R, Tarvainen K, Kanerva L: Occupational allergic contact dermatitis due to coconut diethanolamide (cocamide DEA). Contact Dermatitis 1993;29:262-5.
Mahmut Dogru, Handan Duman, Tayfur Ginis, Serap Özmen, ïiknur Bostanci
Dr. Sami Ulus Kadin Dogum Çocuk Sagligi ve Hastaliklari Egitim ve Arastirma Hastanesi, Çocuk Alerjisi Klinigi, Ankara, Türkiye
Yaz∂ flma Adresi/ Address for Correspondence: Dr. Mahmut Dogru, Dr. Sami Ulus Kadin Dogum Çocuk Sagligi ve Hastaliklari Egitim ve Arastirma Hastanesi, Çocuk Alerjisi Klinigi, Ankara, Türkiye GSM: +90 505 270 35 14 E-posta: [email protected] Gelis Tarihi/Received: 12.04.2011 Kabul Tarihi/Accepted: 28.06.2011
Copyright Galenos Yayinevi 2013