Content area
Full text
Ksiazka Joanny Aleksandrowicz poswiçcona inspiracjom twórczoscia Goi w kinie hiszpañskim nalezy do kategorii opracowañ erudycyjnych. Autorka omawia w niej szczegôlowo nie tylko filmy czerpiace z bogatego artystycznego dorobku malarza, ale i sama jego twórczosc, umieszczajac na tie przemian historycznych i spolecznych dokonujacych siç wHiszpanii.
Pomiçdzy plótnem a ekranem. Inspiracje twórczosciq Goi w kinie hiszpañskim to pozycja skierowana do kilku grup czytelników. Usatysfakcjonowani nia poczuja siç przede wszystkim historycy kina. Omówione filmy, na rozne sposoby odwohijace siç do twórczosci Goi i powstajace od lat 20. do dzis, bçdace swiadectwem rozwoju kinematografii Pólwyspu Iberyjskiego, zostaly omówione na tie jej przemian stylistycznych i instytucjonalnych. Charakter i typ inspiracji malarstwem slynnego Hiszpana, co zostaje pokazane, wynika z panujacych w danym okresie tendencji i nastrojów politycznych. Inaczej wiçc Goyowskie motywy przetwarzaja twórcy rezimowi, preferujacy wczesne dziela mistrza, tzw. kartony (lzejsze w tonie, bardziej sielankowe, pogodne, omijajace drazliwe día pañstwa Franco tematy, jak np. kwestie wojny i jej okrucieñstw), inaczej rezyserzy tworzacy u schylku dyktatury (ci siçgali po cykle Goi, których intencja byla krytyka, np. spoleczna). Ponadto wsród omawianych obrazów znajduja siç filmy gatunkowe i dziela autorskie - do tych ostatnich naleza na przyklad Tango Cariosa Saury czy Volavérunt Bigasa Luny. Aleksandrowicz analizuje nie tylko filmy fabulame, ale i seriale telewizyjne (np. Okropnosci wojny, rez. Mario Camus czy Goya, rez. José Ramón Larraz), filmy dokumentalne (np. Goya. Perro infiniti, rez. Pérez Olea) i animo wane (np. Un perro llamado Dolor, rez. Luis Eduardo Aute). Wiçkszosc omawianych przez autorkç tytulów nigdy nie byla dystrybuowana w Polsce, ponadto niektóre nie zachowaly siç lub zachowaly tylko czçsciowo, a sa dostçpne jedynie w hiszpañskiej Filmotece Narodowej. Ksiazka ma wiçc i ten walor, ze zapoznaje czytelnika z historia kina hiszpañskiego, jakiej nie znamy, a poznac mamy niewielkie szanse. Polskie opracowania poswiçcone tej kinematografíi skupiaja siç zazwyczaj na twórcach, do których dziel jest stosunkowo latwy dostçp (wskutek czego w swiadomosci polskich studentów filmoznawstwa króluja niepodzielnie Buñuel, Saura i Almodóvar). Luka w znajomosci kina hiszpañskiego dziçki Pomiçdzy plótnem a ekranem zostala wiçc przynajmniej czçsciowo wypelniona.
W mniejszym stopniu usatysfakcjonowani publikacja moga siç czuc fílmoznawcy o nastawieniu teoretycznym, choc i ta perspektywa badawcza nie zostaje calkowicie pominiçta. Aleksandrowicz analizuje metody inscenizacyjne i operatorskie oraz takie aspekty, jak kompozycja, swiatlo czy kolor, aie poswiçca im mniej uwagi. Zasadniczo zostajq wyróznione...