Content area
Full text
Özet
1903 yili Makedonyasi, suikastlar, terör eylemleri, isyan ve isyan bastirma harekâti ile dis baskilar sonucu reform girisimleri arasinda iki Rus konsolosunun öldürülmesine tanik olmustur. Ilkbaharda ilk olarak öldürülen Mitroviçe Konsolosu konusunu Rusya, çok büyük bir problem haline getirmemistir. Ancak Agustos ayinda Manastir Konsolosu Rostkovski, kendi husunet ve nobranligi yüzünden görev basindaki bir nefer tarafindan katledilince Osmanli karasularina bir Rus harp filosu göndermistir. Rus baskisi altinda yapilan divan-i harp yargilamalarinda verilen hükümler ve kriz boyunca yürütülen politikalar, Sultan Abdülhamid idaresinin yetersizligi ve açmazlarini net olarak ortaya çikarmistir. Sultan'in idare-i maslahat politikalari kisa dönemde birçok agir sorunu ötelerken, bu politikalarin yarattigi krizler Makedonya'da Osmanli varligini bitirecek gelismeleri hizlandirmistir.
Anahtar Kelimeler: Konsolos Rostkovski, Sultan Abdülhamid, Arnavutlar, Makedonya, Komiteciler.
Abstract
Macedonia of 1903 has been witnessed murder of two Russian consuls, among other assassinations, terrorist activities, insurgency and contra-insurgency operations and reform projects as a result of foreign pressures. Czarist Russia didn't make a huge problem out of the first murdered Mitrovitza Consul in spring. But when Bitola Consul Rostkovski had been killed due to his own arrogance and harshness by an Ottoman soldier on duty, a war fleet has been sent to the Ottoman territorial waters in August 1903. Occurred under Russian pressure, verdicts of martial law trial and conducted policies during the crisis demonstrated deficiencies and stalemates of regime of Sultan Abdulhamid explicitly. While Sultan's day-to-day basis policies postponed many heavy problems in the short period, crises created by these policies accelerated formatives which would end the Ottoman rule in Macedonia.
Keywords: Consul Rostkovski, Sultan Abdulhamid, Albanians, Macedonia, Komitadjis.
1878 Berlin Kongresi'nde, Ayastefanos Andlasmasi'nin agir hükümleri degistirilerek (Fortna, 2008: 47) Girit'te oldugu gibi islahat yapilmasi sartiyla Selanik, Manastir ve Kosova vilayetleri Osmanli Devleti idaresine birakilmistir (Erim, 1953:413). Batililar tarafindan Makedonya olarak anilan söz konusu bölge üzerinde basta Bulgaristan olmak üzere Sirbistan (ve Karadag) ve Yunanistan'in ihtiraslari artarak devam etmistir. Bulgar, Sirp ve Yunan çetelerinin yarattigi kargasaliklar bölgeyi yabanci müdahalesine ugratacak bir gelisme istidadi göstermistir (Inal, 982a:1604).
Bâb-i ÂlÎ, Berlin Andlasmasi hükümlerinden olan reformlarin uygulanmasini bölgede hükümranliginin sonunu getirecegi endisesiyle basindan itibaren ötelemeye çalismistir [(Monroe, 1914: 8), (Tokay, 2003: 51-52) ve (Aksun, 2010: 308, 313)]. Ancak bölgede çesitli silahli çete faaliyetleri 1900'lü yillarin basinda Rumeli'yi yasanmaz hale getirmistir. 1902'de Makedonya konusu milletlerarasi bir mesele olarak...