Content area
Full text
OZ
Türkçede yıllık anlamına gelen ve diğer bir ismi de "nevsal" olan salname kelimesi, Farsça "sal" olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Resmî salnameler devlet, vilayet ve nezaret salnameleridir. Osmanlıda ilk devlet salnamesi 1847 yılında çıkarılmış, 1922'ye kadar da yayınlanmasına devam edilmiştir. Vilayet salnamesi ilk defa 1283'de (186667) Bosna'da yayınlanmıştır. Daha sonra Halep (1284), Konya (1285), Suriye (1285) ve Tuna (1285) salnameleri yayınlanmıştır. Beyrut vilayeti tarafından 1333-1335 (1915-1917) yıllarında ve Bolu livası tarafından 1337-1338 (1921-1922) yıllarında çıkarılan salnameler Osmanlı Devleti'nde çıkarılan son vilayet salnameleridir. Resmî salnamelerden nezaret salnameleri ise 1282-1326 (1865-1908) yılları arasında çıkarılmıştır. Osmanlı Devleti'nde bazı özel kurum ve kişilerin çıkardığı salnameler de özel salnameler grubuna girmektedir. Bunlardan ilki Ali Suavi tarafından "Türkiye" adıyla 1288 (1871)'de Paris'te çıkarılmıştır. Olayların tarihleriyle birlikte tutulduğu salnameler, genelde Osmanlı Devleti'nin ve özelde vilayetlerinin iktisadî, siyasî, askerî ve idarî yapısı hakkında araştırmacılara geniş bilgi sunmaktadır. İşte biz bu çalışmada 1283 (1866-67) tarihli ilk vilayet salnamesi olan Bosna salnamesine göre Bosna'nın idarî yapısını ele aldık.
Anahtar Kelimeler: Osmanlı Devleti, Vilayet, Bosna, Salname, İdarî Yapı.
ABSTRACT
The words 'salname' (or 'nevsal'), which in Turkish means annual or yearbook, derives from the in Persian 'sal' and 'name', meaning 'year' and 'letter'. Annuals are usually divided into two categories, public and private. Public annual usually pertain to the state, province, and ministry. The first Ottoman State annual was published in1847, and continued to be published until 1922. The first Ottoman provincial annual was published in Bosnia in 1283 (1866-67 CE), followed by those in Aleppo (1284 AH), Konya (1285 AH), Syria (1285 AH), and Danube (1285 AH). The last annual to be published within the Ottoman state appeared in Beirut between 1333 and 1335 AH (19151917 CE), and Bolu between 1337 and 1338 AH (1921 - 1922 CE). Ministry or official annuls were published between 1282 and 1326 AH (1865 - 1908 CE). Those published by a number of private institutions and individuals in the Ottoman State also fall into a group of special yearbooks. The first of these was titled "Turkey", and published by Ali Suavi in Paris 1288 AH (1871 CE). Those featuring the dates of specific events furthermore offer researchers a wide range of knowledge about the economic, political, military, and administrative structure of the Ottoman State generally, provincially, and privately....