Eğlence Amaçlı Ekran Kullanımının Toplumsal Yaşamın Yeniden Üretimindeki Yeri: Z Kuşağı Örneği

Abstract

Toplumsal yaşamın dinamiklerini değiştiren post-fordist üretim tarzı, ileri ekran teknolojisiyle eğlence sektörünü derinden etkilemektedir. Dijital platformlar olarak video akış servisleri bu sürecin dijital endemikleri arasında yer alarak gündelik yaşam kültüründe kendine yer açmaktadır. İnternetin yaygınlaşmaya başladığı yıllarda doğup büyüyen ekran eğlencesiyle uyumlu Z kuşağı, her an ve her yerde tüketim için tasarlanan video akış servislerinin popülerleşmesine katkı sağlamaktadır. Bu katkının niteliğini araştıran bu çalışmada Türkiye’deki Z kuşağının eğlence anlayışı ve pratiklerine odaklanılmış; video akış servisi özelindeki ekran kullanımı kültür endüstrisi bağlamında yorumlanarak dijital ve duygulanımsal emeğin toplumsal yaşamın yeniden üretimindeki işlevi saptanmaya çalışılmıştır. Bu amaçla araştırma, internet erişiminde kota sorunu olmayan ve YouTube dahil en az iki video akış servisi kullanan, teorik örnekleme stratejisine göre belirlenen 21 katılımcıyla yarı yapılandırılmış görüşme tekniğiyle gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda toplumsal yaşamın dinamiğini oluşturan eğlence emeğinin ağlarda yüksek farkındalık içermeden sarf edildiği; izleme pratiklerinin sermayedar (video akış servisi) ve emekçi (video akış servisi izleyicisi) ilişkisini üretip benzer dünya görüşlerinin yeniden üretilmesi yönünde talep oluşturduğu; bilinçli bir izleyici kitlesinin de var olduğu; asosyalleştirici etkide bulunan ekran eğlencesinin Z kuşağının gündelik yaşamında önemli ölçüde yer kapladığı ortaya konmuştur. Ayrıca örneklemlerin ifadelerinden hareketle “akış hipnozu”, “dijital eğlence emeği”, “eğlence üşengeçliği”, “ekran girdabı”, “eksik eğlence”, “medya mesaisi”, “platforma kapanma”, “video akış işçisi” ile 3Ş (iş, akış, yatış) terimleri literatüre kazandırılmıştır.

Alternate abstract:

The post-fordist production style which has changed the dynamics of social life, deeply affects the entertainment industry with the advanced screen technology developed by it. Like dijital platforms video streaming services make a place for themselves in the culture of daily life by taking part among the digital endemics of this process. Generation Z which is compatible with the screen entertainment that was born and grown in the years when the Internet began to become widespread, contributes to the popularization of video streaming services designed for consumption anytime and anywhere. In this study, which investigates the nature of this contribution, entertainment understanding and practices of the generation Z in Turkey have been focused on, and the function of digital labor and affective labor in the reproduction of social life by interpreting the screen use specific to the video streaming service in the context of the culture industry has been tried to be determined. For this purpose, the research was carried out by semi-structured interview technique with 21 participants who were determined according to the theoretical sampling strategy, who do not have quota problems in internet access and use at least two video streaming services, including YouTube. As a result of the research, it has been revealed that entertainment labor which constitutes the dynamic of social life in networks, is spent without high awareness; that watching practices create a demand for the reproduction of similar world views with the relationship of capitalist (video streaming service) and worker (video streaming service audience); there is a conscious audience; and that screen entertainment, which has a socializing effect, occupies significantly in the daily life of the generation Z. Further, "digital entertainment labor", "entertainment indolence", "imperfect entertainment", "isolation in the platform", "media shift", "screen vortex", "streaming hypnosis", "video streaming worker" and 3S (studying, streaming, sleeping) terms have been brought to the literature based on the statements of the samples.