Türk Vergi Sisteminde Gelir Vergisi Reformu: (1950 Gelir Vergisi Reformu Örneği)

Abstract

“Reform” : Kökeni Fransızca olan ve daha iyi duruma getirmek için yapılan değişiklikler anlamına gelen bu kelime günümüzdegelişen şartlar nedeniyle sosyal konular yanında mali konularda da sıkça gündeme gelmektedir.

Vergi sistemlerinin ekonomik ve sosyal yönden islahı anlamındaki “Vergi Reformu” terimi ise dünyada modern vergi anlayışlarının ortaya çıkması ve gelişmesi ile daha da önem kazanmış ve vergi reformları hemen hemen tüm ülkelerin mali tarihlerine belli zamanlarda yeni bir sayfa açmıştır.

Türk Vergi Sistemi de yaklaşık 25 yıl yürürlükte kalan Cumhuriyet döneminin vergisi olan Kazanç Vergisinden sonra modern vergi anlayışlarından uzak kalamamış ve 1950 Gelir Vergisi Reformuyla modern vergiciliğe geçişin ilk adımını atmıştır.

Bu çalışmanın konusunu Gelir Vergisi Reformu oluşturmaktadır. Çalışmada reform öncesi, reform dönemi ve sonraki dönem olmak üzere üç dönem incelenmiştir.

İlk bölüm Gelir Vergisi Reformundan önceki dönemi ele almaktadır. Bu dönemde uygulamada bulunan Kazanç Vergisi, yapısı, zamanla geçirdiği değişiklikler, Dünya Buhranı ve İkinci Dünya Savaşının Kazanç Vergisi üzerinde oluşturduğu tahripler açıklanmaya çalışılmış ve Kazanç Vergisinin bir eleştirisi yapılmıştır. Yine aynı bölümde Gelir Vergisinin uygulanabilmesi için gerekli ortamın Türkiye'deki durumu ekonomiksosyal ve siyasi yönleriyle ele alınmıştır.

İkinci Bölüm Gelir Vergisi Reformuna ayrılmıştır. Reformu gerektiren sebepler, Gelir Vergisinin yapısı ve reforma yönelik eleştiriler bu bölümün konusunu oluşturmaktadır.

Üçüncü ve son bölümde ise reformun sonuçları üzerinde durulmuştur. Gelir Vergisinin ekonomik ve sosyal yönden görünümü, reformun eksikliklerini gidermek amacıyla 1961 yılında devrim idaresinin yaptığı değişiklikler ve Gelir Vergisinin adalet ve verimlilik ilkeleri açısından durumu bu bölümde incelenmiştir.

Alternate abstract:

“Reform”: This word, which is French in origin and means changes made to make it better, is frequently on the agenda in financial matters as well as social issues due to the developing conditions today. The term "Tax Reform", which means the economic and social improvement of tax systems, has gained more importance with the emergence and development of modern tax understandings in the world, and tax reforms have opened a new page in the financial history of almost all countries at certain times. The Turkish Tax System could not stay away from modern tax understandings after the Income Tax, which was the tax of the Republican period, which was in effect for about 25 years, and took the first step of transition to modern taxation with the 1950 Income Tax Reform.

The subject of this study is Income Tax Reform. In the study, three periods, namely pre-reform, reform period and post-reform were examined. The first part deals with the period before the Income Tax Reform. In this period, the Income Tax in practice, its structure, changes over time, the destruction of the World Depression and the Second World War on the Income Tax have been tried to be explained and a criticism of the Income Tax has been made. Again in the same section, the situation in Turkey of the necessary environment for the implementation of Income Tax is discussed with its economic, social and political aspects.

Part Two is devoted to Income Tax Reform. The reasons for the reform, the structure of the Income Tax and the criticisms of the reform are the subject of this section. In the third and last chapter, the results of the reform are emphasized. The economic and social outlook of the Income Tax, the changes made by the Revolutionary Administration in 1961 in order to eliminate the deficiencies of the reform, and the situation of the Income Tax in terms of justice and efficiency principles are examined in this section.