Kültürel miras odaklı mahalle yenilemesi: Muhsine Hatun ve Şehsuvar Bey mahalleleri örneği

Abstract

Uygulanmasını sabırsızlıkla beklediğim bu tez çalışmasının yürütülmesinde, beni cesaretlendiren, süreç boyunca tecrübesiyle yol gösteren, her türlü desteği veren çok değerli danışman hocam Sayın Prof. Dr. Arzu Kocabaş’a, 2018-2019 Akademik Yarıyılında Kentsel Koruma ve Yenileme Yüksek Lisans Atölyesinde birlikte çalışma imkânı bulduğum ve çalışma kapsamında değerli katkı ve yardımları için hocam, mimar Sayın Dr. Şimşek Deniz’e, aklıma takılan bütün sorulara bulduğum cevaplar ve katkıları için hocam Sayın Prof. Dr. Hüseyin Cengiz’e, Muhsine Hatun ve Şehsuvar Bey Mahallelerine dair bütün anlattıkları ve öğrettikleriyle Sayın Dr. Kevork Özkaragöz’e, mıhlama ustası Sayın Nazaret Davityan’a, Kadırga Spor Kulübü üyesi Sayın Can Musa Demirhan’a ve Şehsuvar Bey Mahalle Muhtarı Sayın Murat Hakverdi’ye, saha çalışması sırasında sağladıkları kolaylıklardan ötürü Kumkapı ve Kadırga esnafına ve yüksek lisans yolculuğumda bana eşlik eden atölye arkadaşım Berat Nur Özcan’a sonsuz teşekkürlerimi bir borç bilirim.

Aynı zamanda bana süreç boyunca vermiş olduğu moral desteği ve koyduğu katkılarından dolayı değerli arkadaşım ve meslektaşım sevgili Fatma Çağla Şevik’e bana ayırdığı zaman, sabır ve sevgi için minnetimi sunarım. Hayatım boyunca benden hiçbir zaman desteğini esirgemeyen ve fedakârlıkta bulunan, her koşulda yanımda olan sevgili ailem. Onların benim ve bu tezin üstünde hakları çok. Teker, teker, her birine minnettarım.

Son olarak bu tez çalışmasının yakın gelecekte uygulanmasını, yapılacak başka çalışmalara kaynaklık etmesini ve yol gösterici olmasını temenni ederken bu tez çalışmasını okumaya ayırdığınız zaman için siz değerli okuyuculara da teşekkür ederim.

Alternate abstract:

The scope and definition of the concept of cultural heritage has changed over time and has evolved from a single building scale to the approach of protecting buildings with their surroundings. As of 2021, it is seen that issues such as climate change and risk management have gained importance in the context of the urban protection approach. The relationship between conservation and renewal for the protection of cultural heritage; Increasing population and urban development, which must meet the needs, and the protection of tangible and intangible cultural heritage values should be handled together. In addition, while the cultural heritage is protected, the participation of the actors who live in the area / structure or are indirectly affected by it, is important for sustainable urban conservation and urban development. Although the importance of participation in the protection of cultural heritage has been accepted today, it is seen that in practice in our country, conservation studies are mainly reduced to physical space and developed within the framework of economic expectations, social and environmental dimensions are ignored, and participation is passive.

This thesis focusses on Muhsine Hatun (Kumkapı) and Şehsuvar Bey (Kadırga) Neighbourhoods of Historic Peninsula, Istanbul, both of which are designated Conservation Areas, Renewal Areas and World Heritage Sites. This field work-based research provides the basic evidence relating to the current state of the urban physical environment at the level of selected neighbourhoods on historic physical fabric, social and economic characteristics. The intention was to undertake surveying on the site to compile data related to the state of the historic building stock and generate registries on a plot-by-plot basis. An action plan proposal is presented using these unique determinations and the neighborhood profile.

In undertaking this review and the fieldwork, a number of methods associated with systematic reviewing of secondary data and registering 800 historic building entries into our data-base were applied. This research was undertaken in the context of an innovative and multi-stakeholder atelier work, focusing primarily on the preparation of a neighbourhood profile with an emphasis on changing and transforming urban fabric. The conservation oriented strategic planning tool SWOT (strong-weak-opportunity threat) analysis was employed to undertake the neighbourhood baselining.

Based on these basic findings, themes of healthy neighbourhood vision and action plan was identified. Action plan proposal was detailed with the use of plot-by-plot and site-based findings. The thesis work consists of mainly first of its kind identification and recordings along with revisions of principles secured via feed-back sessions from the stakeholders.