Sinemada mekan kimliği ve atmosfer kurgusu; Nuri Bilge Ceylan’ın Kış Uykusu filmi üzerinden incelenmesi

Abstract

Mekân Kimliği ve Atmosfer Kurgusu, sinema filmlerinde içeriğin istenilen şekilde aktarılmasında belirleyici bir unsurdur. Bu nedenle mekân olgusu sinema için mekân tasarımından bağımsız olarak önemli bir yere sahiptir. Mekân, sinema için temel alanlar yaratmaktadır. Mekân kimliği, kurgulanan mekânın özelliklerini filmin karakterine yansıtmaktadır. Atmosfer kurgusu ise istenilen duyguyu izleyiciye vermesi açısından önemli bir yere sahiptir.

Çalışmanın ilk bölümünde sinemada mekân olgusu incelenerek film çekiminde mekân algısının nasıl kullanıldığı tüm süreçleri ile irdelenmiş; mekân kurgusu ve tasarım süreci, sinema türleri, dönemleri ve senaryoya göre mekânın biçimlenişine etki eden duyusal öğelerin katkıları üzerinden incelemeye devam edilmiştir. İkinci bölümde mekân kimliği ve atmosfer etkisinin sinemaya etkisi mekân kavramı üzerinden anlatılmıştır.

Çağdaş Türk Sinemasında, Atmosfer Etki ve Kimlik Tasarımı konusunda ödüllü filmleri ile dikkat çeken Nuri Bilge Ceylan ve Kış Uykusu filmi ele alınmıştır. Filminin görselliği; doğanın kozmik boyutları, mekânın kullanılış biçimi ve imgeler yoluyla yapılan anlatım, izleyici karşısına çıkmıştır. Ceylan’ın sanat anlayışının incelenmesinin ardından, Mekân Kimliği ve Atmosfer Kurgusu bağlamında, sahneleri birer fotoğraf karesi gibi tasarlayan Ceylan'ın sinema filmlerinde sıkça kullandığı, yaşayan mimarinin var olduğu, taşra, doğal ve yapay mekânlar incelenmiştir. Kış Uykusu filmindeki mekân ve atmosferin, sinema filmine etkisi üzerine çözümlemeler yapılmıştır. Böylece mekânın sinemaya katkıları ve sunmuş olduğu görüntülerin filmin estetiğini nasıl etkilediği açıklanmıştır. 

Alternate abstract:

Space identity and atmosphere fiction, is a decisive factor in the transfer of the content as the desired way. For this reason, the phenomenon of space has an important place for cinema independent from the space design. The space creates the fundamentals areas for cinema. The identity of the space reflects the characteristics of the designed place to the character of the film. However, atmosphere fiction has an important place in terms of giving desired emotion to the audience.

In the first part of the study, the concept of space in cinema and all the processes of how the perception of space used in filming was examined; and the process of place construction, design, cinema genres, periods and scenarios continued to be studied through the contributions of sensory elements that influence the formation of place. In the second part, the effect of atmosphere and space identity on cinema is explained through place concept.

Nuri Bilge Ceylan and Winter Sleep, which attracted attention with their award winning films on Atmospheric Impact and Identity Design, were discussed in Contemporary Turkish Cinema. The visuality of the film; the cosmic dimensions of nature, the way the place was used and the narrative through the images came to the viewer. After examining Ceylan's concept of art, in the context of Space Identity and Atmosphere Fiction, Ceylan designed the scenes as a photographic frame and the natural, artificial and provincial places where the living architecture was used frequently by the artists. Analyzes were made on the effect of place and atmosphere on cinema film in Winter Sleep. Thus, the contributions of the space to the cinema and how it affects the aesthetics of the film are explained.