Psycholinguistic variables in lexical–semantic processing of antonyms

Abstract

In this study we have aimed to examine the role of psycholinguistic variables in the lexical-semantic processing of antonyms. The focus of the study was on the impact of convention on processing antonym pairs, as expressed with the psycholinguistic variable of reaction time. The aim was to further clarify antonymy, not only as a linguistic, but also as a conceptual phenomenon. We used a reaction time experiment to test processing of three different categories of antonyms. Namely, those classified, upon doing a corpus analysis to determine their respective frequencies, as highly conventionalized, less conventionalized and unconventional. Our experiment has confirmed that there is indeed correlation between convention, as expressed by frequency, and reaction time. We take that as just another confirmation of antonymy being not only a lexical but a conceptual phenomenon too, in which both the knowledge of the language and the knowledge of the world play an important part. Finally, we have laid out some of the ways in which this linguistic and conceptual phenomenon could be further studied to get more reliable results to account for the observed effects.

Alternate abstract:

Cilj je ovog istraživanja propitati ulogu psiholingvističkih varijabli u leksičko-semantičkoj obradi antonīma. Istraživanje je usmjereno na utjecaj konvencije i razine konvencionalizacije na obradu parova leksema suprotnoga značenja uz pomoć psiholingvističke varijable vremena reakcije. S tako usmjerenim istraživanjem želi se pobliže rasvijetliti semantički karakter antonimije, ne samo kao jezične nego i kao pojmovne pojavnosti. Stoga je za ostvarivanje cilja odabran eksperiment mjerenja vremena reakcije, kojim se ispituje obrada triju različitih vrsta značenjskih odnosa suprotnosti, to jest antonimije, a koji omogućuje uvid u obradu: visoko konvencionalizirani antonimi, nisko konvencionalizirani antonimi i nekonvencionalizirani antonimi. Za potrebe eksperimenta najprije je provedeno korpusno istraživanje, kojim su se utvrdile frekvencije odabranih parova antonīma, što je poslužilo za određivanje razine njihove konvencionaliziranosti. Visoko frekventni parovi određeni su kao visoko konvencionalizirani, a nisko frekventni kao nisko konvencionalizirani, i to zbog mjerljivosti i potrebe za kvantifikacij om rezultata uslijed postavljanja eksperimenta. Provedeni eksperiment vremenareakcijepokazao je dapostojikorelacijaizmeđu konvencije (određene na temelju frekvencije unutar korpusa) i vremena reakcije. Rezultat eksperimenta smatramo još jednom potvrdom tvrdnje da antonimija nije jednostavna leksička kategorija, nego složena pojmovna pojavnost pri čijoj obradi govornik ovisi о svojem složenom i isprepletenom znanju о jeziku i znanju о svijetu. Ovo istraživanje ukazuje na potrebu za daljnjim koracima u svrhu produbljivanja znanja o antonimiji kao jezičnoj i pojmovnoj pojavnosti, a koji bi mogli pomoći u interdisciplinarnim uvidima u procese ljudskoga mišljenja, gradbe znanja i obrade jezika.