Varlık Getirisini Etkileyen Faktörler Nelerdir? BIST Elektrik Sektöründeki İşletmelere Bir Uygulama

Abstract

Elektrik sektörü, yüksek sermaye gereksinimi, uzun vadeli yatırım süreçleri ve çerçeveye olan duyarlılığı nedeniyle ekonomik dalgalanmalara karşı oldukça hassas bir yapıdadır. Bu bağlamda, işletmelerin varlıklarını ne kadar etkin kullanabildikleri ve kârlılıklarını sürdürülebilir kılma yetenekleri, finansal performans açısından kritik bir öneme sahiptir. Varlık getirisi, işletmelerin varlıklarını ne kadar etkin kullandığını gösteren bir finansal performans göstergesidir. Özellikle sermaye yoğun elektrik sektöründe, doğru yatırım ve finansman stratejilerinin belirlenmesi, işletmelerin kârlılığını ve sürdürülebilirliğini sağlamak açısından önem arz etmektedir. Bu çalışma, BIST Elektrik sektöründe faaliyette bulunan işletmelerin varlık getirisini etkileyen faktörleri analiz etmektedir. Çalışmada BIST Elektrik sektöründe yer alan ve 2014-2022 döneminde süreklilik gösteren ve verilerine tam olarak ulaşılabilen 9 firma analizlerde kullanılmıştır. Bu firmaların finansal göstergeleri incelenerek, varlık getirisini etkileyen temel değişkenleri belirlemek amacıyla panel veri analizi uygulanmıştır. Analiz sonuçları, varlık getirisini en çok etkileyen faktörün borçlanma olduğunu ortaya koymaktadır. Yüksek borçluluk, faiz ödemeleri ve geri ödeme yükümlülükleri nedeniyle net kârı azaltarak varlık getirisini olumsuz etkilemekte, finansal riskleri artırmakta ve yatırımcı güvenini zayıflatmaktadır. Bu nedenle, işletmelerin borçlanma yerine içsel kaynaklarla büyümeyi hedeflemeleri, uzun vadede daha sürdürülebilir ve kârlı bir finansal yapı oluşturmalarına katkı sağlayabilir.

Alternate abstract:

The electricity sector is highly sensitive to economic fluctuations due to its high capital requirement, longterm investment processes and sensitivity to the framework. In this context, how effectively enterprises utilise their assets and their ability to sustain their profitability are critical to financial performance. Return on assets is a financial performance indicator that shows how effectively enterprises utilise their assets. Especially in the capital-intensive electricity sector, determining the right investment and financing strategies is important to ensure the profitability and sustainability of enterprises. This study analyses the factors affecting the return on assets of enterprises operating in the BIST Electricity sector. In the study, 9 firms in the BIST Electricity sector, which are continuously operating in the period 2014-2022 and whose data are fully available, are used in the analyses. Financial indicators of these firms are analysed and panel data analysis is applied to determine the main variables affecting return on assets. The results of the analyses reveal that the most important factor affecting the return on assets is debt. High indebtedness negatively affects return on assets by reducing net profit due to interest payments and repayment obligations, increases financial risks and weakens investor confidence. Therefore, targeting growth with internal resources instead of borrowing may contribute to a more sustainable and profitable financial structure in the long run.