Content area
Abstract
Siklofosfamid (CP); otoimmun hastalıklarda ve organ nakillerinde immunsupresif olarak, çeşitli malignensilerde ise kemoterapötik olarak kullanılan alkilleyici bir ajandır. Siklofosfamidin terapötik uygulamaları farklı yan etkilerle ve organ toksisitesiyle birliktelik göstermektedir. Siklofosfamidin metabolize olmasıyla birlikte gelişen oksidatif hasar, toksisitede önemli rol oynamaktadır.
Geraniol (Ge); gül, lavanta, limon ve diğer bazı bitkilerin esansiyel yağlarında bulunan asiklik monoterpen alkoldür. Bu doğal molekül; antibakteriyel, antiinflamatuvar, antianjiogenik ve antioksidatif gibi farklı etkilere sahiptir. Yapılan çalışmalar geraniolün karaciğer üzerindeki koruyucu etkisini göstermiştir.
Çalışmamızda, sıçanlarda siklofosfamidin sebep olduğu karaciğer hasarında geraniolün antiapoptotik ve antiinflamatuvar etkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
42 adet Wistar Albino türü erkek sıçan kullanıldı. Sıçanlar 6 gruba ayrıldı. Deney, toplamda 14 gün sürdü. İlk 7 gün sadece geraniol uygulandı, ikinci hafta geraniol ve siklofosfamid uygulaması birlikte devam etti. Siklofosfamid; 500mg/10 ml'lik ampullerden kullanılarak, intraperitoneal yolla enjekte edildi. Geraniol, iki farklı dozda (100 mg/kg ve 200 mg/kg) ve mısır yağı içerisinde seyreltilerek oral gavaj yoluyla verildi.
Uygulamaya başlamadan önce ve çalışma sonunda sıçanlar tartılıp ağırlıkları kaydedildi. 14 gün süren uygulama sonunda anestezi altında enjektörle deneklerin kalplerine girilerek tüplere kan örnekleri alındı. Kan örneklerinden aspartataminotransferaz (AST), alaninaminotransferaz (ALT), alkalenfosfataz (ALP), total antioksidan durum (TAS), total oksidan durum (TOS) paramatreleri çalışıldı. Kan örnekleri alındıktan sonra sakrifiye edilen sıçanların karın boşlukları açılarak alınan karaciğer dokuları makroskobik olarak incelendikten sonra mikroskobik bulgular yönünden değerlendirilmek amacıyla çıkarıldı. Mikroskobik inceleme, alınan kesitlere rutin hemotoksilen-eozin boyaması, toluidin mavisi boyaması ve immünohistokimya ile NF-κB markerlarına bakılarak değerlendirildi. TUNEL yöntemi ile de apoptotik hücre oranı değerlendirildi. Biyokimyasal veriler ve TUNEL, Tek Faktörlü Varyans Analizi (One-Way Anova); histolojik değişiklikler ve immun boyama ise Mann Whitney U testi ile analiz edildi. Sonuç olarak Ge'nin CP toksisitesi üzerinde, her iki kullandığımız dozda da etkili olduğu bulundu.





