Content area
Full text
Roman Andrzej Tokarczyk, Biojurysprudencja. Podstawy prawa dla XXI wieku, Wydawnictwo UMCS Lublin 2008, ss. 109.
Nowa ksiqzka profesora Romana Tokarczyka, opublikowana wlasnie przez Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Sklodowskiej w Lublinie, stanowi podsumowanie kilkunastoletnich zabiegów autora o wyodrçbnienie biojurysprudencjijako autonomicznej dyscypliny badawczej w ramach sze- roko pojçtego prawoznawstwa. Roman A. Tokarczyk jest najaktywniejszym propagatorem tej idei w Polsce. Poswiçcil jej w ostatnim dziesiçcioleciu kil- kanascie publikacji krajowych i zagranicznych, wsród nich bardzo poczytnq i wysoko cenionq ksiqzkç Prawa narodzin, zycia i smierci, która doczekala siç osmiu wydañ. W pracy Biojurysprudencja. Podstawy prawa dla XXI wieku Tokarczyk stawia tezç, ze nadszedl juz czas, by biojurysprudencja zostala uznana nie tylko za w pelni samodzielnq dyscyplinç badawczq, ale wrçcz za dyscyplinç, która "kladzie podwaliny myslowe do praktyki two- rzenia i stosowania prawa"1.
Recenzowana praca jest zwiçzla, liezy niewiele ponad sto stron. Sklada siç ? czterech rozdzialów oraz zakoñczenia zatytulowanego Pro futuro. Jest zaopatrzona we Wprowadzenie autorstwa Stefana Symoniuka oraz w indeks nazwisk. Warto podkreslic bardzo starannq stronç edytorskq ksiqzki (co na- dal nie jest w Polsce powszechne w odniesieniu do prac naukowych) oraz fakt, ze zostala opublikowana jednoczesnie w dwóch wersj ach jçzyko wych: polskiej i angielskiej.
Rozdzial pierwszy zawiera charakterystykç przedmiotu biojuryspru- dencji, na który skladajq siç nazwa, ontologia, aksjologia, epistemología i metodología. Etymologia nazwy omawianej dyscypliny badawczej wskazuje na zycie jako przedmiot biojurysprudencji, element -jus- okresla przedmiot formalny (aspekt) - prawo. Biojurysprudencja jest zatem wiedzq (lub nawet mqdrosciq) prawniczq nakierowanq na poznanie zycia, zwlaszcza zycia czlowieka. Ze wzglçdu na potrzebç rozróznienia trzech istotnych eta- pów zycia, które wzbudzajq szczególne zainteresowanie biojurysprudencji, Tokarczyk odróznia trzy jej dzialy: biojusgenezç (badajqcq poczqtki zycia ludzkiego od poczçcia do narodzin), biojusterapiç (ogarniajqcq rozleglq problematykç ochrony zycia i podnoszenia jego jakosci od narodzin az do smierci) i biojustanatologiç (interesujqcq siç normowaniem koñca zycia czlowieka)2. W polu zainteresowania tak pojmowanej dyscypliny badaw- czej znajdujq siç wzbudzajqce silne kontrowersje zagadnienia inzynierii genetycznej, klonowania istot ludzkich, eugeniki, sztucznie wspomaganych technik zaplodnienia i narodzin, diagnostyki prenatalnej (biojusgeneza), transplantacji niektórych komórek, tkanek i calych organów, pewne formy seksualnosci, zwlaszcza homoseksualizm, biseksualizm i transseksualizm, zagadnienia narkomanii, alkoholizmu, zakazenia wirusem HIV, sterylizacji, kastracji, szereg zagadnieñ psychiatrii (biojusterapia), wreszcie eutanazji, aborcji, samobójstwa, zabijania w stanie wyzszej koniecznosci lub obrony koniecznej, wykonywania kary smierci (biojustanatologia). Wymienione zagadnienia sq analizowane w aspekcie normatywnym z...