HOLD STRUMIENIA WOBEC RÓDLA. BRODSKI I POLSKA - DZIEJE RELACJI I RECEPCJI/Homage to the Source Stream. Joseph Brodsky and Poland: The History of Relations and Reception

Headnote

Abstract

Homage to the Source Stream. Joseph Brodsky and Poland: The History of Relations and Reception

The paper describes Joseph Brodsky's relation with Poland, its traditions, history and art. The first part presents connections between the Russian poet and Polish literature, between him and Poles setting up the intercultural dialogue; further, it discusses Brodsky's translational activity. The second part deals with the reception of Brodsky's poetry in the 1960s, 70s and 80s in Poland. His poems were initially published in official journals, e.g. The Great Elegy for John Donne had its debut there, and thus the work of the author of metaphysical elegies crossed the borders of the Soviet Union for the first time. After his forced emigration, Brodsky's poems appeared in Polish underground magazines, which also printed texts discussing his poetry and its impact on Polish literature. Brodsky's poems seem to have constituted an important argument in the debate on classicism at that time. The paper focuses on these issues, because they are a less known chapter of the reception of Brodsky's work in Poland.

Slowa klucze: Josif Brodski, polsko-rosyjskie zwiazki kulturowe, recepcja, poezja XX wieku.

Key words: Joseph Brodsky, Polish-Russian cultural relations, reception, 20th-century poetry.

I

Josif Brodski zwiazal sie z Polska z wyboru, wiedziony ciekawoscia i fascynacja, z potrzeby odkrywania polskiej kultury, a zwlaszcza poezji. Warto jednak dostrzec i inne koneksje poety z Polska: jego rodzina wywodzila sie z miasteczka Brody polozonego na Podolu, zwiazanego z rodem Zólkiewskich, Koniecpolskich i Potockich. W pierwszej polowie XVI wieku gród stal sie jedna z potezniejszych twierdz Rzeczpospolitej, bardzo nowoczesna, która miala bronic kraju przed ekspansja tatarska. Hetman Stanislaw Koniecpolski - inicjator reform - dbal równiez o rozwój gospodarczy miejscowosci, dlatego osiedlil w niej Zydów i Ormian. Brody staly sie centrum religijnym i spolecznym Zydów, tak zwana zydowska stolica Kresów Wschodnich.

Z Brodami biograficznie zlaczeni sa Józef Korzeniowski i Józef Roth, a takze Vadim Brodski (skrzypek), Nikolaj Brodski (literaturoznawca), Izaak Brodski (malarz), Dawid Brodski (poeta i tlumacz), Wsiewolod Brodski (artysta), Josif Nusimowicz (filozof), Aleksandr Sawicz (artysta i architekt) i Aleksandr Markowicz (poeta, eseista, tlumacz). Znamienne, ze tak wielu wlascicieli nazwiska Brodski paralo sie artystycznym rzemioslem. Z kresowego miasteczka wywodzil sie tez Josif, zajmujacy wsród wspólrodaków miejsce szczególne1.

Skad jednak - poza genealogia - atencja Brodskiego...