Hz. Hatice'nin Oğulları

Headnote

ÖZ

Hz. Hatice'yle ilgili olarak İslam Tarihi kaynaklardaki rivayetler birbirinden çok farklı olabilmektedir. Bu konulardan biri de Hz. Hatice'nin çocuklarıdır. Onun kız çocukları hakkında kaynaklarda çok az bilgi bulunmakla birlikte, erkek çocukları hakkındaki bilgiler de birbirini tutmamaktadır. Bu makale, Hz. Hatice'nin oğullarıyla ilgili olarak İslam Tarihi kaynaklarında geçen bilgileri ele almaktadır.

ANAHTAR KELİMELER: Hatice, Çocuk, Oğul, Hz. Muhammed, Cahiliyye.

ABSTRACT

The narratives about Khadīja in Islamic History sources may be very divided. One of these subjecs is Khadija's children. Besides there is little information about her daughters, accounts about her sons are diversified. This article approaches the narratives in İslamic History sources about Khadīja's sons.

KEYWORDS: Khadīja, Child, Son, Mohammad, Jāhiliyyah.

Hz. Peygamber'in hayatında gerçekleşen çeşitli olaylar hakkındaki haberler, erken dönem sîret, hadis, tarih kaynakları ve âdib literatüründe birbirinden farklı, hatta birbiriyle zıt olarak kaydedilmiştir. Hadisteki uyuşmazlıklar zaman zaman Hz. Peygamber ile Mekke'nin nüfuzlu aileleri arasındaki ilişkilerle ilgisi olan ve bir ölçüde O'nun ve ortaya çıkmakta olan Müslüman toplumunun kaderini şekillendiren, Hz. Peygamber'in hayatındaki belirgin olaylarla ilişkilidir.

Bu şekilde incelenmeyi ve açığa kavuşturulma ihtiyacı hissedilen benzer bir durum da Hz. Hatice'nin evlilik hayatındaki belirli olayları içerir. Bunlar Hz. Peygamber'den önceki iki kocası ve aynı zamanda Cahiliyye ve İslam'ın ilk yıllarını kapsayan dönemde eşlerinden dünyaya getirdiği çocuklar hakkındaki rivayetlerle gün yüzüne çıkarılmıştır.

İlk rivayetlerin bazıları muhtasardır. İbn İshâk'ın kaydettiği bir habere göre, Yunus b. Bukeyr'de rivayetle,1 Hz. Hatice'nin bekarken evlendiği ilk kocası Mahzûm kabilesinden Atîk b. Âiz b. Abdullah b. Ömer'dir. Hz. Hatice ondan bir kız çocuğu dünyaya getirmiştir. Atîk ölmüş ve Hz. Hatice Amr b. Temîm kabilesinden Ebû Hâle b. Zürâre enNebbâşî ile evlenmiştir. Atîk ile evliliğinden de bir erkek ve bir kız çocuk doğurmuştur. O da ölünce, yeniden dul kalan Hz. Hatice, Hz. Peygamber'le evlenmiştir. Hz. Peygamber, Hz. Hatice'nin üçüncü kocası, Hz. Hatice ise Hz. Peygamber'in ilk karısıdır.

Buna karşıt olan rivayet İbn Sâ'd'ın Tabakât'ında yer almaktadır:2 Hz. Hatice, Varaka b. Nevfel'le "sözlenmiş", fakat evlilik gerçekleştirilmemiştir. Hz. Hatice'nin ilk eşi Ebû Hâle Hind b. en-Nebbâş b. Zürâre b. Vakdân b. Habîb b. Selâme b. Ğuvey b. Curve b. Useyyid b. Amr b. Temîm'dir.

İbnü'l-Kelbî'nin rivayetinde bulunan iki ibare önemlidir: Ebû Hâle'nin babası kabilesi3 içerisinde önemli bir mevkiye sahiptir. O, Mekke'ye yerleşmiş ve Benî Abdüddâr b. Kusay'ın halîfi olmuştur. "ve Kureyş kızlarını halîfleriyle evlendirirdi"4...