İran'ın Afrika Politikası ve Karşılaşılan Zorluklar: Ahmedinejad Dönemi, 2005 – 2013

Abstract

Bu makale, 2005–2013 yılları arasında iktidarda bulunan Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad döneminde İran’ın Afrika siyasetini ele almaktadır. Zikredilen dönemde İran’ın Afrika siyaseti, tabii kaynaklar üzerinden işbirliği yapma, teknolojik sahada ortaklıklar geliştirme ve İran’a ait meselelerin ele alındığı BM’de (oy kullanan) Afrika ülkelerinin desteğini kazanma hedefi üzerine kurgulanmıştır. Bu politika incelenirken İran’ın sahra altı Afrika bölgesine giriş çabaları ele alınmış, İran dış politikasının içinde bulunduğu zor şartlar gözden geçirilmiş, siyasi ve ekonomik olarak hâlihazırda Afrika’da güçlü bir konuma sahip Batılı ülkeler ve Batılı olmayan rakipler ile İran’ın nasıl karşı karşıya geldiği ve bunlara nasıl mukavemet gösterdiği tartışılmıştır. İran’daki Pehlevî monarşisinin 1979’daki devrilişinden itibaren bu ülkenin ABD ile anlaşmakta zorlanması ve Amerikan baskısıyla karşılaşması Batılı ülkelerle ticaret yapmasını zorlaştırmıştır. Aynı şekilde ABD, Afrika’da kendine yer açmaya çalışan İran’ı durdurmak için bu kıtadaki ekonomik ve siyasi nüfuzunu da kullanmıştır.

Alternate abstract:

This paper deals with Iran’s foreign policy towards Africa at specific period, namely the period during the tenure of president Mahmoud Ahmadinejad between 2005 and 2013. Iran’s foreign policy towards Africa was predicated on economic and technological cooperation, exploitation of natural resources, and garnering African support at United Nations on key issues of particular interest to Iran at that period. In doing so, the paper addresses the issue of Iran’s attempts at breaking into the sub-Saharan markets and argues about the reasoning behind Iranian foreign policy challenges, while at the same time confronting its Western and non-Western rivals locally and globally, who were already well established politically and economically in the continent. With the overthrow of the Pahlavi monarchy in Iran in 1979, it became increasingly difficult for Iran to do business with Western countries due to American pressure towards Iran. At the same time, the US used its considerable economic and political clouts in Africa to frustrate Iranian attempts at penetrating Africa.