Content area
Full text
Streszczenie
Celem artykulu jest analiza problemów zastosowania skali Likerta w badaniach surveyowych poswiçconych problematyce pracy i bezrobocia. W pierwszej czçsci omówiono wlasnosci skali Likerta i fazy jej przygotowania, przyjmowane w metodologii badah spolecznych. W drugiej czçsci przedstawiono efekty pracy koncepcyjnej i badawczej na przykladzie Skali Akceptacji Bezrobocia (SAB). Zaprezentowano etapy konstrukcji skali, zwracaj^c szczegôln^ uwagç na elementy skladowe zmiennej zlozonej, a nastçpnie opisano rezultaty wykorzystania SAB. Jako material empiryczny posluzyly wyniki projektôw badawczych wykonanych przez autorkç w latach 1998-2011 w województwie lubelskim wsród studentów, przedsiçbiorcôw i pracowników najemnych. Replikacja skali w piçciu projektach umozliwila przeprowadzenie analizy porównawczej wyników. Jednak zasadnicza czçsc rozwazañ zostala poswiçcona problemom metodologicznym, dotycz^cym projektowania skali, analizy danych i zasad oceny uzyskanych rezultatów. Stanowi to przyczynek do dyskusji na temat mozliwosci przygotowania narzçdzi pomiaru postaw, które znalazlyby wielokrotne zastosowanie w badaniach socjologicznych.
Slowa kluczowe: skala Likerta, bezrobocie, postawa, pomiar w badaniach socjologicznych, Skala Akceptacji Bezrobocia
WPROWADZENIE
Skala Likerta nalezy do najczçsciej stosowanych narzçdzi pomiaru postaw. O jej populamosci decyduje wzglçdna prostota budowy skali, standardowe zasady sprawdzania jednowymiarowosci i rzetelnosci, mozliwosci uchwycenia wielu aspektów badanego zjawiska oraz dogodnosc poslugiwania siç form^zmiennej syntetycznej. Jednakze w praktyce badan empirycznych mianem skali Likerta bywaj^okreslane rozne formy pytan kwestionariuszowych, a publikacje uzyskanych rezultatów stosunkowo rzadko zawieraj ^ szczególy dotycz^ce warsztatu badawczego. Zadaniem artykulu jest podjçcie dyskusji na temat wielowymiarowych korzysci wynikaj^cych z wykorzystania tego rodzaju narzçdzi w badaniach socjologicznych1, jak równiez problemów metodologicznych zwiqzanych z jej konstruowaniem i z analiza danych. Jako material empiryczny posluzyly wyniki projektów prowadzonych przez autorkç na przestrzeni lat 1998-2011 na terenie Lublina i województwa lubelskiego, w których dokonano replikacji Skali Akceptacji Bezrobocia (SAB).
KONSTRUKC JA SKALI LIKERTA - ZASADY OGÓLNE
Metoda sumowanych ocen zostala opracowana i po raz pierwszy zaproponowana przez R. Likerta (1932 r.)2. Skala Likerta nalezy do zlozonych skal pomiaru postaw, ale jednowymiarowych. Jest skal^ szacunkow^3, a precyzyjniej -zbiorem pewnych pozycji, z których kazda (ocena stwierdzenia) jest w zasadzie sama w sobie skal^. Jest tez skal^ zaleznosciow^, poniewaz zakwalifikowanie elementów do zbiom opiera siç na ich relacji wobec skali jako calosci. Zwykle przyjmuje siç niewielk^ liczbç tych pozycji, od kilku do kilkunastu, a dobór zródel, na których podstawie s^ one przygotowywane, jest dogodny. Moze to bye literatura przedmiotu, wiedza na temat problemu i jego podstaw teoretycznych, wyniki badañ empirycznych,...