Content area
Full text
De afgelopen 20 jaar is zowel de wetenschappelijke als maatschappelijke belangstelling voor mensenhandel toegenomen. Waar dit zich in de academische wereld uit in een groei van inzichten en kennis, blijkt dit in het maatschappelijk debat onder andere uit een levendig discours in de nieuwsmedia (Farrell & Fahy, 2009; Farrell & De Vries, 2020; Gregoriou & Ras, 2018a; Muraszkiewicz e.a., 2014; Sanford e.a., 2016; Van Bemmel & Esser, 2022; Wylie, 2016). Voor de meeste mensen vormt nieuwsberichtgeving de voornaamste bron van informatie over onder andere criminaliteit die zij dag tot dag tot zich nemen (Muraszkiewicz e.a., 2014; Ròdriquez-Lòpez, 2018). Dit kan echter problematisch zijn, omdat de wijze waarop de media rapporteren niet altijd representatief is voor de aard en omvang van het geschetste probleem, de betrokken personen of de context waarin het probleem voorkomt (Greer, 2017). Binnen de journalistiek bestaat namelijk de neiging verhalen te simplificeren, dramatiseren en stereotyperen om een zo groot mogelijk publiek te kunnen bereiken (Ròdriquez-Lòpez, 2018).
Enerzijds kunnen de media helpen bij het creëren van bewustzijn over het fenomeen, aangezien nieuwsberichten met dramatische en sensationele aspecten lezers het beste bijblijven (Muraszkiewicz e.a., 2014). Anderzijds kan dit ertoe leiden dat het beeld van de samenleving over een maatschappelijk probleem niet per definitie overeenkomt met de werkelijke aard en omvang van het probleem (Bouché e.a., 2016; Muraszkiewicz e.a., 2014). Bij berichtgeving over mensenhandel leidt dit onder andere tot een prioritering van de seksuele uitbuiting van jonge vrouwen en meisjes, met als gevolg dat andere (vormen van) mensenhandel en diens slachtoffers niet, of minder snel, als mensenhandel worden (h)erkend (Dando e.a., 2015). In het onderhavige onderzoek gaan we nader in op deze beeldvorming van mensenhandelslachtoffers in de media. In wat volgt schetsen we eerst de huidige kennis over (de beeldvorming van) mensenhandel.
2.1 Definitie en omvang mensenhandel
De Nederlandse definitie van mensenhandel stoelt op drie aspecten: er moet sprake zijn van een handeling die onder een vorm van dwang wordt uitgevoerd, waarbij sprake moet zijn van een oogmerk van uitbuiting (Palermo Protocol, 2000; Rijken, 2023; Rijksoverheid, z.d.). Deze bestanddelen, die hun basis vinden in het Palermo Protocol (2000), vormen tevens het juridisch kader voor mensenhandel in Nederland (art. 273f Wetboek van Strafrecht). Op basis van deze definitie wordt in het huidig onderzoek onderscheid gemaakt...