NAZIM HIKMET GERÇEGI

Büyük bir vatansever olarak gösterilen ve adina devamh methiyeler düzülen, dogum ve ölüm yildönümlerinde anma etkinlikleri düzenlenen Nazim Hikmet'in gerçek yüzünü ortaya koymaya çahçtigimiz bu yazimizda Hikmet'in kökeni, komünist dücünceyle tamçmasi, Rusya'ya kaçisi ve menfi faaliyetlerini özetlemeye çahçacagiz.

Kökeni:

Nazim Hikmet'in babasi Fransiz kökenli, protestan mezhebine bagli Magdeburglu Karl de Trois soyuna mensup Mehmet Ali Paça'nin torunu Hikmet Bey, annesi Celile Hamm da asil adinin Kostanty Borzecki oldugu bilinen Polonya asilli bir Yahudi olan Mustafa Celâlettin Paça'nm torunu oldugu bilinmektedir. Hikmet'in dedeleri baçansizlikla sonuçlanan 1848 Polonya ve Macaristan devriminden kaçarak Türkiye'ye gelip yerleçen mülteci dönmeleridir. Bu gerçekleri teyid eden sjiri de bulunan Hikmet'in dizeleri çoyledir:

Lehistan'dan gelmis. dedelerimden biri...

Gögsümüzü kabartmiyor degil

Dedelerimden birinin lehli oluçu...

Bu dizelerin de kanitladigi gibi Nazim Hikmet mülteci bir aileden gelmis. olarak 1902 yihnda Selanik'te dogmuç ve 1963 yihnda Moskova'da ölmüctür.

Komünizmle Ilk Tanismasi:

Nazim Hikmet' e ilk olarak Komünizm fikrini telkin eden kiçi Sadik Ahi adindaki faal bir komünisttir. "Türkiye îçi ve Çifçi Sosyalist Firkasi"nm üyesi ve komünist "Kurtuluç" gazetesinin yazarlan arasinda bulunan Sadik Ahi, Erzincan'a bagli Egin kasabasinin taninmiç, varhkh bir ailesine mensuptur. Hikmet'le birlikte Moskova'ya kaçan Vâlâ Nurettin'in kaleminden Hikmet'in ilk komünizmle taniçma hikayesi çoyledir:

"1921 Ocak ortalanna kadar koyu milliyetçi ruhta olan §air Nâzim Hikmet'in Hitlerci toy gençlik gibi bir renk ya da remizle avlandigini katiyen iddia edecek degilim. Fakat görgü tanigi oldugum bir gerçegi de gizlemeyecegim. Nâzim'a ínebolu'da komünistlik fikirlerini ilk açilayan Spartakist46 agabeyler arasinda Sadik Ahi'nin kirmizi bir boyun atkisi vardi. Ruzgârda yürüyorduk. Ve o anlatiyordu.

- Böyle bir boyun atkisi takip ihtilâl nutuklan söylemek, ihtilâl çiirleri okumak senin tipine ve manevî bünyene ne kadar yakiçacaktir, Nâzim."

Sadik Ahi komünizmi överken Rusya'da para ve geçim sikintisi olmadigini; gençligin faaliyet gösterdigi teçkilata Komsomol, çiftliklere Kolhoz, köylülere Mujik, Lenin taraftarlanna Bolçevik dendigini, bu sistemin er geç Türkiye 'de tatbik edilecegini söylemictir. Bu telkinlere oldukça çabuk kanan Nazim Hikmet, aym yillarda Istanbul' da yayinlanan kadrosunda Sadik Ahi'nin de bulundugu "Aydinhk" isimli komünist derginin özel gençlik sayisinda ilk defa komünizmi Oven bir çiirini "Komsomol" baçhgi altinda yayinlamiçtir.

Komsomol

Mihverin kutbundan çikan en sivri yerine

Uzun, agir balyozlan bellerine takarak

Keskin oraklan giineçte çimçek gibi çakarak

Bekliyor pusu

Proleterya ordusu

Sende atla kizil kamber taya

Hazir ol!

Komsomol!..

Kavgaya

Kavgada kuvvetli dinç

Bir agizdan gelen deli bir sevinç